Ανάπτυξη φαρμάκων και εξατομικευμένη θεραπεία

Μαθησιακά Αποτελέσματα

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές αναμένεται:

• να έχουν κατανοήσει και να μπορούν να εξηγήσουν τις επιδράσεις του οργανισμού στο φάρμακο (φαρμακοκινητική) και τις επιδράσεις του φαρμάκου στον οργανισμό (φαρμακοδυναμική). Ειδικότερα, οι φοιτητές θα είναι σε θέση να περιγράψουν την πορεία των φαρμάκων μέσα στον οργανισμό καθώς και τις αλληλεπιδράσεις τους με τους κυτταρικούς τους στόχους μέσω των οποίων ασκούν τις δράσεις τους.
• να αξιολογούν την ατομική γενετική ποικιλότητα ως ένα σημαντικό παράγοντα που συνεισφέρει στο φαρμακολογικό αποτέλεσμα,
• να αναγνωρίζουν και να αξιολογούν μόρια τα οποία ρυθμίζουν ή συμμετέχουν σε φυσιολογικές και παθολογικές διεργασίες του κυττάρου και θα μπορούσαν δυνητικά να αποτελέσουν νέους στόχους φαρμάκων,
• να έχουν κατανοήσει τις σύγχρονες προσεγγίσεις με βάση τις οποίες σχεδιάζονται νέα φαρμακομόρια,
• να έχουν εξοικειωθεί με την αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών από την πρόσφατη διεθνή βιβλιογραφία,
• να έχουν κατανοήσει θέματα προχωρημένου επιπέδου που προκύπτουν από σύγχρονες εξελίξεις αιχμής στο γνωστικό πεδίο της φαρμακολογίας,
• να έχουν αποκτήσει την ικανότητα ανάπτυξης και δημόσιας παρουσίασης ενός θέματος στο συγκεκριμένο πεδίο.

Περιεχόμενο Μαθήματος

Στο μάθημα περιγράφονται τα στάδια από την ανακάλυψη και ανάπτυξη των φαρμάκων μέχρι τη διάθεσή τους στην αγορά. Συγκεκριμένα, το μάθημα εστιάζεται στην ανάλυση των βασικών αρχών που διέπουν τη δράση των φαρμάκων και στην ταυτοποίηση νέων πιθανών στόχων τους. Επίσης αναλύονται οι κλινικές εφαρμογές του ταχύτατα αναπτυσσόμενου κλάδου της φαρμακογονιδιωματικής, ο οποίος στοχεύει στην εξατομικευμένη θεραπεία με φάρμακα προσαρμοσμένα στο γενετικό προφίλ του κάθε ασθενούς.
Αναλυτικά, το μάθημα περιλαμβάνει τις ακόλουθες διαλέξεις

• Βασικές αρχές της δράσης των φαρμάκων – Στάδια ανάπτυξης φαρμάκων
• Πρωτεϊνικές κινάσες ως στόχοι φαρμάκων
• Ρυθμιστικά μόρια μεταβολισμού ως φαρμακευτικοί στόχοι
• Μεταγραφικοί παράγοντες ως θεραπευτικοί στόχοι
• Βιοδραστικά μόρια ως εν δυνάμει φάρμακα
• Σύγχρονες προσεγγίσεις στο σχεδιασμό νέων φαρμάκων
• Κλινικές εφαρμογές φαρμακογενετικής – φαρμακογονιδιωματικής

Αξιολόγηση Φοιτητών

Αξιολογείται η απόδοση των φοιτητών στην απόκτηση βασικής γνώσης και η επίδοσή τους στη δημόσια παρουσίαση ενός θέματος που εμπίπτει στο αντικείμενο του μαθήματος. Αναλυτικά:

1. Η απόκτηση βασικής γνώσης αξιολογείται μέσω γραπτών εξετάσεων στο σύνολο της ύλης στο τέλος του εξαμήνου. Οι εξετάσεις περιλαμβάνουν ερωτήσεις ελεύθερης ανάπτυξης (70-80 μονάδες), ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής και προτάσεις για τις οποίες ο φοιτητής πρέπει να απαντήσει αν είναι σωστές ή λάθος (20-30 μονάδες). Ο βαθμός που προκύπτει αντιστοιχεί στο 70% του συνολικού βαθμού.
2. Οι φοιτητές καλούνται να εκπονήσουν εργασία την οποία παρουσιάζουν δημόσια σε ομάδες των 2 ατόμων. Στην εργασία αυτή οι φοιτητές καλούνται να αναπτύξουν ένα θέμα που επιλέγεται από τους διδάσκοντες, στο πλαίσιο του οποίου επιβάλλεται η αναζήτηση και η κριτική μελέτη βιβλιογραφίας από έγκριτα επιστημονικά διεθνή περιοδικά. Η βαθμολογία των φοιτητών βασίζεται στην άνεση κατά την παρουσίαση του άρθρου και στην εις βάθος κατανόηση του θέματος, στο οποίο αυτό αναφέρεται. Μετά το πέρας της παρουσίασης, οι φοιτητές δέχονται ερωτήσεις από τους διδάσκοντες ώστε να αξιολογηθούν για τις θεωρητικές τους γνώσεις γύρω από το αντικείμενο της παρουσίασης. Ο βαθμός της παρουσίασης αντιστοιχεί στο 30% του συνολικού βαθμού του μαθήματος.

Η τελική βαθμολογία του κάθε φοιτητή ανακοινώνεται στο eclass (https://eclass.uth.gr/courses/BIO_P_148/). Τα κριτήρια αξιολόγησης προσδιορίζονται ρητά στην έναρξη των διαλέξεων και δημοσιοποιούνται στους φοιτητές μέσω της ιστοσελίδας του μαθήματος.

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

• Βασική και Κλινική Φαρμακολογία (2009), Katzung B. 1^η έκδοση, Εκδόσεις Broken Hill Publishers LTD.
• Goodman & Gilman’s The Pharmacological Basis of Therapeutics, Brunton L (2015). 2^η έκδοση, Εκδόσεις Broken Hill Publishers LTD.
• Color Atlas of Pharmacology (2005). Lullmann H, Mohr K, Hein L, Bieger D, 3^η έκδοση, Thieme.

Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

• Pharmacology and Pharmacogenomics
• The Pharmacogenomics Journal
• Journal of PersonalizedMedicine
• Pharmacogenetics and Genomics
• European Journal of Pharmacology
• Molecular Pharmacology
• Advances in Pharmacology